1-æм сентябрь. Зонындзинæдты бон. Фæззæджы æрбалæудимæ ацы нысаниуæгджын боныл нæ республикæйы дæр сæмбæлынц стыр цины æнкъарæнтимæ. Не скъоладзау фæсивæд сæ сæрдыгон улæфты бонтæ æнæмæтæй æрвитгæйæ ацы бон цингæнгæйæ æмæ рог зæрдæйыуагимæ фæцæуынц се скъолатæм. Сæ хъæлдзæг худтæй æмæ хъæлæбайæ уынгтæ байдзаг вæййынц, фæцин кæ-нынц кæрæдзийыл æмæ сæ ахуыргæнджытыл.

Алы ахуыргæнæндон дæр бæрæгбонвæлыстæй сæмбæлы йæ ахуырдзау фæсивæдыл æмæ банысан кæнынц Зонындзинæдты бон, бацæттæ кæнынц бæрæгбонон мадзæлттæ.

2016-2017 ахуыры аз нæ республикæйы скъолаты æдыппæтæй ис 6014 ахуыргæнинаджы. Ивгъуыд азимæ абаргæйæ ацы аз сæ нымæц у фылдæр. Уыдонæй 750 фылдæр сты фыццагкъласонтæ, кæцытæн ацы бон у царды сæ зæрдылбадаринаг бонтæй сæ иу.

Фæлæ банысан кæнын хъæуы уый, æмæ ма Зонындзинæдты бон ирон адæмæн мысæн æмæ хъынцъымы бон дæр кæй у. Ацы бон ма æппæт ахуыргæнæндæтты æрымысынц 2004 азы Беслæны 1-æм скъолайы террористты къухтæй фæмардуæвджыты рухс нæмттæ. Ирон адæмæй ацы уæззау трагеди никуы ферох уыдзæн.

Хуссар Ирыстоны дæр ацы бон банысан кодтой æмбæлон æмвæзадыл. Айзæлыдысты не скъолаты фыццаг дзæнгæрджыты зæлтæ. Зонындзинæдты боны цытæн арфæйы ныхæстæ ракодтой нæ республикæйы Президент Тыбылты Леонид æмæ иннæ къухдариуæггæнджытæ.

Президент Тыбылты Леонид ацы бон фыццаг арфæ кæнынмæ бацыд нæ горæты 2-æм астæуккаг скъоламæ, йемæ ма уыдысты РХИ-йы Ахуырад æмæ зонады министр Гасситы Натали, Парламенты Сæрдары хæдивæг Мамиты Инал. Скъолайы цытджын уазджытæ ма уыдысты Цхинвалы администрацийы сæргълæууæджы хæдивæг Пухаты Димитр æмæ горæты ахуырады хайады хистæр Джиоты Агуындæ.

Скъолайы бæрæгбонон мадзал байгом ис Хуссар Ирыстоны Гимны зæлтæм  Паддзахадон тырыса уæлæмæ сисынæй. Бæрæгбонон линейкæмæ фæхуыдтой фыццагкъласонты сæ ахуыргæнджытимæ. Уыдоны фæндараст кодтой 2016-2017 азы рауагъдонтæ. Скъоламæ ацы аз ахуыр кæнынмæ æрбацыд 70 сывæллонæй фылдæр. Бирæ арфæйы ныхæстæ сын дзырдтой цытджын мадзалы рæстæджы.

Мадзаламонджытæ, скъолайы хистæр кълæсты ахуыргæнинæгтæ Джиоты Арсен æмæ Цхуырбаты Миленæ та сæ ныхасы банысан кодтой, зæгъгæ, абоны цард ахуыр-гæнинæгтæй домы хорз зонындзинæдтæ æмæ дæсныйæдтæ райсын, цæмæй нæ фидæн уа арфæйаг. Сæ уарзон ахуыргæнджытæн æмæ скъолайы иннæ ахуыргæнинæгтæн та загътой арфæйы ныхæстæ.

Ацы скъолайы ног снысангонд директор Михайлиди Ольгæ бузныг загъта сæ бæрæгбонмæ æрбацæуæг уазджытæн, скъолайы ахуыргæнинæгтæ æмæ йæ ахуыргæн-джытæн та загъта бирæ хорз фæндиæгтæ. Уый ма загъта, зæгъгæ, æз дæр кæддæр 1980 азы ацы скъолайы цытджын линейкæйы лæууыдтæн дидинджыты бастимæ. Махæй уæд æнхъæл æппындæр ничи уыд æмæ Ирыстоны зæххыл хæст уыдзæнис. Скъола каст куы фестæм, Советон Цæдис дæр уыцы аз ныппырх. Хæст цы у, уый дæр уыцы азты базыдтон, уæдæй абонмæ бирæ зындзинæдтæ бавзæрстам, фæлæ фидар фæлæууыдыстæм æмæ та цæрæм сабыр арвы бын, — загъта скъолайы директор Ольга Михайлиди.

Уый ма загъта, зæгъгæ, ацы скъола у гвардион скъола, хæссы Советон Цæдисы хъайтар Хъоцыты Къостайы ном æмæ сæ фæнды, скъолайы историйыл дзурæг тырыса саразын. Бæрæгбонмæ æрбацæуджытæн фенын кодта тырысайы хуызæг.

Бæрæгбонон мадзалы арфæйы ныхæстæ загъта нæ республикæйы Президент Тыбылты Леонид:

— Мах цы бирæ бæрæгбонтæ нысан кæнæм, уыдонæй мæнмæ иууыл сæйрагдæр кæсы Зонындзинæдты бон. Уымæн æмæ зонындзинæдтæ райсыны руаджы паддзахад уæвынад кæндзæнис, размæ цæудзæнис æмæ йын фидар бындур уыдзæнис. Уымæ гæсгæ мæн ацы скъолайы ахуыргæнинæгтæн бафæнддзæнис, цæмæй сын сæ ахуыргæнджытæ цы зонындзинæдтæ амоной, уыдоныл æнæзивæгæй цайдагъ кæной.

Æз ма бахатдзынæн ныййарджытæм, цæмæй скъолаимæ æнгом куыст кæной, уымæн æмæ æрмæст педагогты куыст фаг нæу, цæмæй фидæны фæлтæр хорз хъомылад æмæ ахуырдзинад райсой.

Мæн та ацы бæрæгбоны бафæнддзæнис, æнгом æмæ фæстиуæгджын куыст уе ‘ппæтæн дæр. Уæлдай зæрдиагдæр арфæ та кæнын фыццагкъласонтæн. Мæ зæрдæ сын зæгъы иуæндæс азы дæргъы зæрдæргъæвдæй цы ахуыр кæной, сæ ныййарджыты æмæ ахуыр-гæнджыты зæрдæтæ цы барухс кæной.

Нæ паддзахады сæргълæууæг ма уæлдай бузныджы, арфæйы ныхæстæ загъта скъолайы ног директорæн æмæ, йæ куыст цæмæй рогдæр кæна, уый тыххæй йын балæвар кодта ноутбук дæр.

Арфæйы ныхæстæ ма ракодтой Ахуырад æмæ зонады министр Гасситы Натали:

— Ацы рæсугъд бæрæгбоны  зæрдæбын арфæ кæнын уе ‘ппæтæн дæр. Сымахæн разæй ис, уæхиуыл кусын æмæ архайын кæм хъæуы, ахæм цымыдисон ахуыры аз. Уымæ гæсгæ уын мæ зæрдæ зæгъы æнæниздзинад, стыр æнтыстытæ, ахуыр уын æхцондзинад цы хæсса, уый. Сымах стут нæ фидæны ныфс æмæ макуы рох кæнут, Ирыстоны хъæбултæ кæй стут æмæ йын кæддæриддæр хъахъхъæнут йæ кад.

Мамиты Инал дæр кæддæр уыд ацы скъолайы ахуыргæнинаг, уый дæр йæ мысинæгтæ радзырдта æрæмбырдуæвджытæн — 62 азы размæ цытджын линейкæйы куыд лæууыд ацы скъолайы, уый тыххæй.

Зонындзинæдты боны цытæн уагъдцæуæг мадзал ма барæсугъд кодтой 2-æм скъолайы ахуыргæнинæгтæ музыкалон номыртæй, бакастысты æмдзæв-гæтæ дæр.

Нæ республикæйы Президент Тыбылты Леонид, Ахуырад æмæ зонады министр Гасситы Натали, горæты администрацийы сæргълæууæг Æлборты Алан æмæ æндæртæ Зонындзинæдты боны цытæн арфæ кæнынмæ бацыдысты Республикæ Хуссар Ирыстоны Паддзахадон университетмæ. Нæ республикæйы иунæг уæлдæр ахуыргæнæндоны дæр бæрæгбонон мадзал байгом ис Хуссар Ирыстоны Паддзахадон Гимны зæлтæй.

Мадзал бацæуæн æмæ арфæйы ныхæстæй байгом кодтой ХИПУ-йы студенттæ Уалыты Алыксандр æмæ Джиоты Любæ. Уый фæстæ æрæмбырдуæв-джытæм бахатыдысты, цæмæй иу уысм æмырæй алæууынæй ссарой Беслæны скъолайы трагедийы амæттæгты рухс нæмттæ.

ХИПУ-йы бæрæгбонон мадзалы арфæйы ныхæстæ загъта профессор Плиты Гацыр:

— Мæ зынаргъ студенттæ, коллектив æмæ цытджын уазджытæ! — абоны рæсугъд бæрæгбоны хорзæх уæ уæд! Сентябры мæй махæн уæззау мысинæгты мæй у, фæлæ нæ Хуыцау кæддæриддæр фыдбылызæй хизæд. Цы æрцыд, уыдонæн фидар фæлæууын хъæуы æмæ нæ кæмæ цы хæс хауы, уый цæсгомджынæй хъуамæ æххæст кæна. Нæ студенттæн дæр арæзт цæуынц æппæт уавæртæ. Сæ сæйраг хъуыддаг у ахуыр кæнын æмæ нын уыдон та уымæй рухс кæнæт нæ зæрдæтæ. Бузныг нæ республикæйы къухдариуæгадæн ахуырады проблемæтæм сæ хъус кæй дарынц, уый тыххæй. Хъаныхъуаты Инал афтæ фыста кæддæр, зæгъгæ, æнæахуыргонд адæмæн рухс фидæн никуы уыдзæнис, — ацы хъуыды рох кæнын нæ хъæуы. Фыццагкурсонтæн та сæ къахæрбавæрд амондджыны хъуыддаг фæуæд.

Зонындзинæдты боны цытæн арфæ æмæ бузныджы ныхæстæ загъта ХИПУ-йы ректор Тедеты Вадим, уый ма йæ раныхасы банысан кодта, зæгъгæ, ацы аз сæм фылдæр студенттæ кæй æрбацыд, уый æмæ æнæрхъæцæй кæй æнхъæлмæ кæсынц фидæны азы ног университетон комплекс байгом кæнынмæ. Йæ арæзтадон куыстытæ тагъд темптæй кæй цæуынц, уый тыххæй та бузныджы ныхæстæ загъта нæ республикæйы къухдариуæгадæн. Уый ма æхсызгонæй банысан кодта. Бразилийы уагъдцæуæг олимпиадæйы ирон хайадисджытæ Рæмонты Сослан, Газымты Хетæг, Мæргъиты Анатоли æмæ Тедеты Дзамболат кæй сты нæ университеты рауагъдонтæ æмæ студенттæ. Фыццагкурсонты базонгæ кодта университеты куысты уавæртимæ æмæ ма дзы цавæр уæлæмхас зонындзинæдтæ райсын сæ бон бауыдзæн уыдонимæ.

Нæ республикæйы Президент Тыбылты Леонид университеты коллектив æмæ студенттæн ракодта бæрæгбонон арфæтæ. Бæстонæй сын радзырдта Уæрæсейы уагъдцæуæг экономикон форумы йæ хайадисты тыххæй. Афтæ ма йæ УФ-йы Хицауады Сæрдар Дмитрий Медведев дæр йæхимæ кæй райста, уый тыххæй дæр.

Нæ паддзахады сæргълæууæг ма æрдзырдта нæ университеты тынг хорз ахуыргæнджытæ кæй ис, бирæ хорз рауагъдонтæ дзы кæй рацæуы æмæ æндæр ахæмтæ.

Бæрæгбонон мадзалы фыццагкурсонтæн балæвар кодтой музыкалон номыртæ.

Нæ республикæйы къухдариуæггæнджытæ Президент Тыбылты Леониды сæргълæу-дæй сæ бæрæгбонон балц адарддæр кодтой нæ горæты 6-æм астæуккаг скъоламæ. Уым та азылдысты скъолайы, фембæлдысты ахуыргæнджыты иу къордимæ, загътой сын арфæйы ныхæстæ. Лæмбынæг базонгæ сты сæ куысты иумæйаг уавæртимæ. Бузныджы ныхæстæ загъта скъолайы директоры рæстæгмæ хæстæ æххæстгæнæг Дыгъуызты Лианæйæн, директоры хæстæ йæхимæ кæй райста, уый тыххæй.

Сæрмагонд арфæйы ныхæстæ та загъта ацы скъолайы рагондæр ахуыр-гæнджытæн сæ иу Джиоты Марияйæн, куыд зонындзинæдты боны цытæн, аф-тæ йæ гуырæнбоны цытæн дæр.

Туаты Ларисæ

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.