Æрвылаз дæр 10 ноябры Мидхъуыддæгты органтæ нысан кæнынц сæ профессионалон бæрæгбон — Милицийы бон. Ацы аз сæ бæрæгбон у юбилейон, æххæст сыл кæны сæдæ азы.

Милици арæзт æрцыд 1917 азы 10 ноябры, мидхъуыддæгты министрады адæмон къамисариаты уынаффæйæ. Уыцы уынаффæйы бындурыл арæзт æрцыдысты Хуссар Ирыстоны барадхъахъхъæнæг органтæ дæр. Паддзахады æдасдзинад сифтонг кæныны хъуыддаджы барадхъахъхъæнæг системæйæн ис сæрмагонд бынат. Æнæ барадхъахъхъæнæг органтæй  æхсæнады барвæтк хъахъхъæныныл, æдыхст цардархайдыл, бæстæйы рæзтыл зын дзурæн у. Закъон чи хъахъхъæны, уыцы адæймæгтæ куы нæ уой, уыдон фыдракæндты ныхмæ куынæ тох кæной, уæд нæдæр æхсæнады ‘хсæн уыдзæн кæрæдзи æмбарынад æмæ нæдæр паддзахад рæздзæн фæрнджынæй. Кæд сæдæ азы дæргъы цы дугивæнтæ уыд, уыдон ивтой  милицийы организацион хуызтæ, уæддæр æнæаивгæйæ баззад йæ сæйраг нысаниуæг — фыдракæндты ныхмæ тох кæнын æмæ барвæтк хъахъхъæнын.

Хуссар Ирыстоны барадхъахъхъæнæг органты рæзтыл сæдæ азы сæххæсты къæсæрыл Информаци æмæ мыхуыры паддзахадон комитеты пресс-центры ауагъдæуыд тымбыл фынг. Тымбыл фынджы алыварс æрæмбырд сты Мидхъуыддæгты министрады минæвæрттæ, ветерантæ, ОМОН-ы минæвæрттæ, эксперттæ, æхсæнадон архайджытæ.

Мадзалы райдиан пресс-центры уазджытæ бакастысты советон милицийы историйы фæдыл кинороликмæ.  Кинороликы дзырд цыд Хуссар Ирыстоны  милицийы  куысты ахсджиагдзинадыл, Стыр Фыдыбæстæйон хæсты Хуссар Ирыстоны мидхъуыддæгты органты кусджыты хайадистыл, сæ хъæбатырдзинадыл. Уыдонæй сæ иу уыд Сабанты Григол. Уый фашистон Германимæ хæсты стыр хъæбатырдзинад кæй равдыста, уый тыххæй хорзæхджын æрцыд Советон Цæдисы Хъайтары орденæй. Кинороликы дзырд  цыд, Фыдыбæстæйон фæсхæсты азты æмæ Советон Цæдисы ныппырхы фæстæ цы вазыгджын куыст кодтой мидхъуыддæгты органтæ, æппæт уыдæтты тыххæй. Кинороликы æнæбанысангонд нæ баззадысты Хуссар Ирыстоны трагикон цауты рæстæджы мидхъуыддæгты органты удуæлдай куыст, се сгуыхтдзинæдтæ, сæ хъæбатырдзинад, Ирыстоны сæрибардзинады тыххæй сæ цард нывондæн чи æрхаста, уыдоны нæмттæ. Уыимæ иумæ нысан æрцыдысты мидхъуыддæгты органты минæвæртты профессионалон цæттæдзинады æвдисæнтæ æмæ спортивон æнтыстытæ.

Хуссар Ирыстоны Мидхъуыддæгты министрады пресс-службæйы минæвар Чехойты Александр, куыд банысан кодта, афтæмæй йæ райдианы дæр милици арæзт æрцыд адæмы, закъоны, æхсæнадон фæтк бахъахъхъæныны тыххæй æмæ æхсæнады раз хъуамæ уа æргом. Адæм куы уыной, фыдракæндтæ æнæ ‘фхæрд кæй нæ баззайынц, уый, уæд фыдракæнды руаджы æнцон цард агурджытæн уый уыдзæн цæвиттон.

Цæмæй ведомствойы куыст æргом уа, уый тыххæй сын арæзт æрцыд пресс-службæ, баконд сын æрцыд интернет-сайт. Мидхъуыддæгты министрады пресс-службæйы минæвары ныхæстæм гæсгæ, ацы информацион фæрæзты руаджы оперативонæй æвдыст цæуы ведомствойы куыст. Уыимæ иумæ æрвылкъуыри дæр æрцæугæ цауты тыххæй ин-формаци лæвæрд цæуы куыд Президентмæ, афтæ информацион фæрæзтæм дæр. Уыимæ иумæ ма мидхъуыддæгты органты кусджытæ хайад фæисынц алыгъуызон брифингты, пресс-конференциты, тымбыл фынгты куысты, æнгом куыст кæнынц æхсæнадимæ дæр, фембæлынц цæрджытимæ, фæсивæдимæ, скъоладзаутимæ, фæдзурынц барвæтк  хъахъхъæныны фарстатыл.

Милицийы куысты æргомдзинады тыххæй дискусситæ сытынг сты мидхъуыддæгты минæвæрттæ æмæ дзыллон информацийы минæвæртты ‘хсæн. Журналисттæ разы нæ уыдысты, фæстаг рæстæджы цы резонансон цаутæ æрцыд, уыдоны тыххæй мидхъуыддæгты органтæ информаци кæй нæ радтой, ууыл. Сæ хъуыды-мæ гæсгæ, мидхъуыддæгты органтæ информаци рæстæгыл куынæ раттынц, уæд,  уавæр рæстмæ чи нæ зо-ны, уыдон соцхызæджы апарахат кæ-нынц, фылдæр хатт, æнæраст информаци æмæ уымæй уавæр кæны æндыгъд. Ахæм цауты рæстæджы хъæуы рæстæгыл информаци радтын, мидхъуыддæгты органтæм растдæр куыд кæсы, ахæм хуызы, ома, фæдысгæрстон архайдæн зиан куын-нæ æрхæсса, афтæ.

Чехойты Александр уыцы «аххосаг» куыд бамбарын кодта, афтæмæй милицийы куысты ис сусæгдзинæдтæ дæр. «Милицийы сусæгдзинады режим кæй ис, уый тыххæй алы хатт информаци æххæстбæрцæй лæ-вæрд не ‘рцæуы, фæдысгарæн мадзалы ма бахъыгдарыны нысанæн».

Мидхъуыддæгты министры хæдивæг Кокойты Тарзан радзырдта советон дуджы милицийы куысты тыххæй.

«Райдианы милици арæзт куы æрцыд, уæд уыд кусæгон-зæхкусæгон. Милицийы фыццаг кусджытæм нæ уыд ахуырад, нæ сæм уыд, цæмæй куыстаиккой, ахæм фæрæзтæ дæр. Уыцы структурæ арæзт æрцыд рæстæджы домынадмæ гæсгæ. Цы хæс ыл уыд, уый æххæст кодта æмбæлонæй, бæстæйы æрæвæрдта фæтк. Æниу уæд æхсæнад дæр æндæр  уыд.

Барвæтк хъахъхъæдтой æрмæст милицийы кусджытæ нæ, фæлæ æхсæнад дæр. Æнахъомты фæткхалæнтæ дæр уыдысты бирæ къаддæр, уымæн æмæ сæм сæ хъус дардтой, æрмæст кусæгон-зæхкусæгон милицийы кусджытæ нæ, фæлæ бæрндзинад хастой ныййарджытæ, ныййарджыты комитеттæ, æмæ уæд кусын дæр уыд æнцондæр. Абон алыгъуызон структурæтæн æхсæнадимæ уыцы бастдзинад кæй нал ис, уый тыххæй милицийы куыст дæр фæзын. Социалон службæтæ нæм кæй нæй, уый тыххæй æнæрæстмæ бинонтæм дæр йæ хъус дары милици. Уыимæ иумæ ма æхсæнады фæткæвæрд æххæстбæрцæй милицийыл баст нæу, фæлæ —  республикæйы социалон-экономикон уавæрыл æмæ ноджы бирæ æндæр фактортыл. Уы-мæ нæ кæсгæйæ, æхсæнады исты инцидент куы вæййы, уæд фæзæгъынц, зæгъгæ, «кæдæм каст милици?»Кокойты Тарзан иууыл хуыздæрыл нымайы ивгъуыд æнусы 70-æм азты кæрон  80-æм азты райдианы Хуссар Ирыстоны милицийы. Кæд уыцы рæстæджы Хуссар Ирыстоны милицийы сконды фаг кусджытæ нæ уыд, уæддæр цæсгомджынæй хъахъхъæдтой барвæтк.

О, фæлæ уæд æндæр æхсæнадон-политикон системæ уыд. Уый арæзт цыд æндæр бындурыл.

Хуссар Ирыстоны Президенты Администрацийы  мидæггагон политикæйы фæдыл управленийы хистæры хæдивæг Джуссойты Аланы хъуыдымæ гæсгæ, ивгъуыд æнусы 90-æм азты Мидхъуыддæгты министрады, уыцы нымæцы Милицийы сæрмагонд нысаниуæджы къорды кусджытæ æрурæдтой республикæйы æвæткдзинад æмæ æрæвæрдтой фæтк. Фæсивæдæн милици сси хъомылгæнæн орган, уымæн æвдисæн у, æвзонг лæппутæн сæ фылдæр кусынмæ Милицийы сæрмагонд нысаниуæджы къордмæ кæй цыд, уый. Уымæй дæр ОМОН æрмæст йæхи куыст нæ кодта, фæлæ ма йæхимæ иста республикæ æддагон знагæй бахъахъхъæныны бæрндзинад дæр. Мидхъуыддæгты министрад политикæйæ йæхи иуварс дардта, фæлæ ахъаз уыд стабилондзинад бахъахъхъæнынæн. Фæсарæйнаг паддзахадтæй стæмтæ ис, сæ мидхъуыддæгты министрадтæ политикæйы æдде кæмæн баззайынц.

Банысан кæнын хъæуы уый дæр, æмæ 2011 азы цауты рæстæджы РХИ-йы Мидхъуыддæгты министрады кусджытæ стыр профессионализм кæй равдыстой, æмæ уый фæстиуæгæн æрсабыр республикæйы уавæр. Уыдон куынæ уыдаиккой, уæд уавæрæн æндæр фæстиуджытæ уыдаид, гæнæн ис, трагикон фæстиуджытæ дæр.

Фæстаг президентон æвзæрстыты кампанийы рæстæджы дæр республикæйы уавæр уыд æндыгъд. Æгæрыстæмæй, тас уыд æмбæстагон хæстæй дæр, фæлæ уæд дæр Мидхъуыддæгты министрады кусджытæ бацархайдтой æмæ уавæр æрсабыр кодтой æнæ тугкалдæй.

Милицийы сæрмагонд нысаниуæджы къорды ветеран Козаты Джемал дæр радзырдта, Мидхъуыддæгты министрады службæгæнджыты рæнхъытæ æрвылаз дæр кæй баххæст кæнынц, Уæрæсейы уæлдæр ахуырад чи райсы, уыцы ног профессионалтæ.

Тымбыл фынджы хайадисджытæ уынаффæ кодтой, абоны бон министрады цы проблемæтæ ис, уыдон тыххæй дæр. Сæ ныхæстæм гæсгæ, проблемæтæ цадæггай скъуыддзаг цæуынц Уæрæсейы Федерацийы Мидхъуыддæгты министрады хъусдард æмæ æххуысы фæрцы. Уыимæ ма нысан æрцыд, иумиаг информацион-координацион центры сырæзтæй дыууæ паддзахады барадхъахъхъæнæг органты æмахастытæ ног æмвæзадмæ кæй рахызтысты, уый дæр.

Тедеты Индирæ

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.