31 азы размæ 23 ноябры цалдæр ирон лæппуйы гуырдзыйы фæндзайминон гæрзифтонг «сабырадон митинг» аразджыты ныхмæ куы ‘рлæууыдысты, уыцы бонты райгуырд сæрибардзинады сæрыл тох, уыцы бонты чысыл Ирыстоны адæм – стырæй чысылæй иудзинады æнкъарæнтæ, сæры магъзы абухгæйæ, тæссагдзинад æмæ æнæууæнкдзинад иуварс аппаргæйæ, слæууыдысты мæнгард знаджы ныхмæ. Æмæ уæд – егъау сгуыхтдзинадæй райдыдта нæ хæдбардзинады сæрыл тох дæргъвæтин азты.

Уæдæй райдыдта Хуссар Ирыстоны ног историйы азфыссынад. Уæд, гуырдзыйы агрессорты ныхмæ цы хъæбатыр, ныфсхаст æмæ бæстæйыл æнувыд афтидарм лæппутæ слæууыдысты, уыдоны гуырдзыйы лидертæ схуыдтой националон хъайтартæ, уымæн æмæ слæууыдысты æгъатыр знаджы мæлæтхæссæг æхсæнгæрзты ныхмæ…

Æрвылаз дæр ацы бон нæ республикæйы нысан цæуы Æхсардзинад æмæ адæмон иудзинады бонæй, уыцы бон мысæм нæ бæстæйы хъæбатыр, фæндвидар лæппуты, чызджыты, азтæ сæ уæз кæуыл æруагътой, нæ уыцы буц хистæрты æмæ уал азы хæстон æмæ хæццæ дуджы, уазал рæстæг æмæ цæрынæн кадавар уавæрты сæрибар рæстæгмæ чи æрхæццæ, æппæт уыдон.

23 ноябрь ма хуссарирыстойнаг адæмæн ссис нæ нырыккон историйы райдиан бон. Уæд райдыдта Гуырдзыстоны национ шовинизмы ныхмæ сæрибаргæнæн тох, афтæ ма ирон адæмæн уыд сæ хъизæмæртты райдиан бон. Гуырдзиаг националисттæ афæлвæрдтой сæ сау фæндтæ Хуссар Ирæй райдайыныл.

Ахæм рæстæджыты ирон адæм хъæбатырдзинады æнкъарæнтæй цух никуы уыдысты. Æмæ та сæ радон хатт бахъуыд хъæбатырдзинад æмæ иудзинад равдисыны сæр. Гуырдзиаг фыдгулты раз ирон лæппуты чысыл къорд æрлæууыдысты дæларм-уæларм æнæ хæцæнгарзæй, æмæ сæ нæ бауагътой горæтмæ. Уыцы хъæбатыр къахдзæфæй нæ хъайтартæ адæмы бауагътой ныфс, кæцы аххæссыд бирæ азты.

Уыцы хъæбатыр æмæ фæндвидар лæппуты ‘хсæн уыд, нæ горæты уæды мидхъуыддæгты органты кусæг Гæбæраты Роин дæр. Ацы боны тыххæй йæ мысинæгтæ дзургæйæ, уый банысан кодта, зæгъгæ, Ирыстоны уæды хъæлдзæг фæсивæд, кæцытæ цардысты сабыр, цардуарзаг горæты, æнæнхъæлæджы сæмбæлдысты бирæ зындзинæдтыл, уæззау æмæ æнæферохкæнинаг бонтыл æргом хæстыл.

«Æз уæд куыстон нæ горæты мидхъуыддæгты органты. Уыцы бонты нæ горæты уыд тынг уæззау æмæ æндыгъд уавæр. Горæтæн ма йæхимидæг цы гуырдзиаг цæрджытæ баззад, уыдон рафт-бафт кодтой, æнахуыр тыхст уыдысты, вокзалмæ-иу ссыдысты чыртæ-чыртæй æмæ змæнтæн ныхæстæ кодтой. Кæй зæгъын æй хъæуы, уыцы уагахаст мах тынг тыхсын кодта.

Уыцы рæстæджы ма немæ мидхъуыддæгты органты цы гуырдзиæгтæ куыстой, уыдон ныууагътой сæ куыст æмæ афардæг сты горæтæй. Уымæ гæсгæ куысты баззадыстæм бæрцæй, стæй ма горæты уавæр карзæй карздæр куы кодта, уæд-иу фылдæр рæстæг баззадыстæм куысты», — дзырдта Роин. 

23 ноябры дæр Роинæн йæ сменæ уыд æмæ кусгæ кодта.  Сихормæ æввахс йæхицæн загъта, зæгъгæ, абæрæг кæнон горæты уавæр æмæ лæппуты дæр. Йæ фæндаг ракодта ног хиды цурмæ. Куы ‘рбахæццæ уырдæм, уæд нæ лæппуты иу къорд архайдтой, цæмæй хид спырх кæной, хъавыдысты дзы минæтæ бавæрынмæ. Уый сæм уайтагъд бауад æмæ сын æй нал бауагъта спырх кæнын, уымæн æмæ нæ хъæуты адæм баззайдзысты горæтæн æддейæ, адæмæн рахизæн нал уыдзæн. Уыдон ма хъавыдысты зæронд хид спырх кæнынмæ дæр, цæмæй знаг горæтмæ ма æрбаирвæзтаид. Фæлæ уæд æвиппайды уынаффæтæ æмæ тæвд сæрæй архайын дæр бынтон хорз фæстиуджытæм нæ кодта æмæ сын уый спырх кæныныл дæр не сразы Роин.

Уый ма æвдисæн уыд æмæ тынг хорз хъуыды кæны, уыцы рæстæджы нæ горæты æвзонг фæсивæд дæр стыр патриотизм кæй æвдыстой, æрбалæууыдысты хистæрты фарсмæ æмæ сæ бон куыд уыд, афтæ се ‘ххуысы хай хастой.

Гæбæраты Роин уыцы бон йæ фæндаг акодта ног хиды цурæй ТЭК-мæ, цæмæй бабæрæг кæна автоинспекцийы посты цы лæппутæ лæууыдысты, уыдоны. Уыцы бон уым уыдысты Сиукъаты Алик æмæ Уалыты Сержик. Æввахс сæм куы бацыд, уæд сæ афарста уавæры тыххæй, афæдзæхста сæ, цæмæй цырддзаст уой æмæ сæ хъус дарой уавæрмæ.

«Алик æмæ Сержикимæ ныхасгæнгæйæ мæ хъустыл ауад тынг бирæ адæмы хъæлæба, уый хъуыст Гуры ‘рбацæуæнæй, чысыл фæстæдæр сын сæхи дæр суыдтам — бирæнымæц гуырдзиæгтæ автомашинæтыл æрбазындысты. Уыдон фенгæйæ джихæй баззадыстæм. Уайтагъд абадтæн машинæйыл æмæ фæдисæй горæты æрмидæг дæн. Фæндагыл кæй уыдтон, уыдонæн дзырдтон, цæмæй тагъддæр цæуой горæты æрцæуæны ‘рдæм, лæппутæн хъусын кодтон, «гуырдзы æрбацæуынц», зæгъгæ. Ног хиды цур цы уæзласæн машинæтæ уыд, уыдон иууылдæр арвыстам ТЭК -мæ.

Фæстæмæ уайтагъд фездæхтæн, уæдмæ тæрхондоны бæстыхайы раз дæр лæппутæй чидæртæ фистæгæй слидзынц, иннæтæ та машинæтыл цыдысты, цыдæриддæр техникæйæ нæ къухы уыд, иууылдæр сæ уым сæ разы цæхгæр баурæдтам, цæмæй сын рахизæн мауал уа. Цы лæппуты къорд дзы æрбатымбыл, уыдоны фарсмæ æз дæр æрлæууыдтæн», — дзуры Гæбæраты Роин. 

Кæй зæгъын æй хъæуы, ирон адæм се ‘ппæт дæр уыдысты тынг тыхст æмæ хæццæ. Фæлæ горæтмæ знаджы не ‘рбауагътой стырæй чысылæй слæууыдысты йæ ныхмæ. Нæ горæты фæсивæд æппæт дæр арæзтой, цæмæй сæ бинонты, сæ хæдзæртты хъахъхъæной знагæй. Уыдон, æхсæвæй бонæй, лæууыдысты постыты, сæ бинонты, сæ кæстæрты-иу къуыригæйтты нæ федтой. Гæбæраты Роин ма куыд загъта, афтæмæй горæты лæппутæм уадиссаг æхсæнгæрзтæ дæр нæ уыд, æрмæстдæр — мидхъуыддæгты органты кусджытæм. Бархионты къордтæ та фæзындысты дыууæ — æртæ мæйы фæстæ.  Йæ ныхæстæм гæсгæ, никуы ферох кæндзæн уыцы лæппуты нæмттæ, кæцытимæ афтидармæй æрлæууыд знаджы ныхмæ 23 ноябры, æмæ фадат нæ радтой знаджы тыхтæн, нæ горæтмæ æрбацæуынæн. 

Уый фæстæ дæргъвæтин азты нæ Фыдыбæстæйы сæрибардзинад æмæ хæдбардзинады сæрыл знаджы ныхмæ цы лæппутимæ тох кодта, уыдонæй бирæтæ радтой сæ цард, нал сты не ‘хсæн. Роин æрхæндæгæй æрымысы, цы  тохвæндæгтыл фæцыд, уыцы фæндæгты, ныфсджын æмæ тас чи нæ зыдта, уыцы лæппуты рухс нæмттæ. Уыдон уыдысты нæ сæрыстырдзинад, уыдон уыдысты, мах стыр ныфс кæмæй дардтам, ахæм лæппутæ. Фæлæ, хъыгагæн, махау абон нал райынц нæ сæрибар æмæ хæдбар Республикæ Хуссар Ирыстон – Паддзахад Аланийы æнтыстытæ æмæ размæцыдыл.

ТАНДЕЛАТЫ Виленæ

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.