Рагæй фæстæмæ Ирыстоны дыууæ хайы дæр бирæ хъæлдзæг бæрæгбонтæ уыд, фæлæ 24 сентябры Дзæуджыхъæуы цы диссаджы бæрæгбон уыд, ахæм — нæма. Хорз мадзал æрхъуыды кодтой йæ организатортæ, æрвылазон бæрæгбæттæ: Ирон чъириты фестиваль, Республикæйы бон æмæ Горæты бон кæй баиу кодтой, уымæй. Æртæ бæрæгбоны иумæ рауадысты æнæферохгæнгæ мадзал.

Бæрæгбоны мадзæлттæ райдыдтой боны 12 сахатыл Сабырдзинады проспект æмæ Хетæгкаты Къостайы номыл фæлладуадзæн парчы. Уырдæм æрбацыдысты республикæйы разамонджытæ Битарты Вячеслав, Хицауады Сæрдар Тускъаты Таймураз, Парламенты Сæрдар Алексей Мачнев, горæты мэр Æлбегаты Барис æмæ бирæ æндæр бæрнон адæймæгтæ æмæ уазджытæ. Битарты Вячеслав республикæйы цæрджытæн арфæ ракæнгæйæ загъта:

«Бæрæгбоны хорзæх уæ уæд, мæ зынаргъ æмзæххонтæ! Адæймагæн йæ райгуырæн къуымæй зынаргъдæр ницы ис. Сæрыстыр дæн мæ фыдыбæстæ Ирыстонæй æмæ йæ æнæкæрон бирæ уарзын. Нæ республикæ бирæнацион кæй у, уый мидæг ис нæ тых, нæ иудзинад. Мах иумæ буц стæм нæ ивгъуыд, нæ историйæ, иумæ архайæм аккаг фидæн саразыныл.

Мæ зæрдæ зæгъы нæ уарзон, æфсæддон намысы горæт Дзæуджыхъæуæн дарддæры рæзт, дидинæг куыд кала æмæ дзы сабырдзинад куыд уа! Амондджын æмæ фæрныг ут, мæ уарзон адæм æмæ уыл рæсугъд бæрæгбонтæ цæуæд!».

Нæ чысыл республикæ бирæнацион кæй у, сæдæйы бæрц адæмыхатты дзы кæй цæры, уый та рабæрæг ныр дæр. Проспекты иу фæзы рубрикæ «Народы Осетии — едины», зæгъгæ, уый бынмæ кæрæдзи фарсмæ айтыгъдысты чысыл «хæдзæртты» махмæ цæрæг диаспорæтæ æмæ культурон центртæ: уырыссаг æхсæнад «Русь», грекаг «Прометей», гуырдзиаг «Эртоба», еврейаг «Шолом», сомихаг «Эребуни», Кæсæг-Балхъары «Адыгэ-Хасэ», полякты «Полония», немыцаг «Возрождение», азербайджанаг «Азери», таджикаг «Памир», украинаг «Батькивщина», мæхъæлон «Даймохк», дагъыстайнаг «Дагестан»,  «Узбекаг Æппæтуæрæсейон конгресс», Терчы хъазахъхъаг Г. Тукаяйы номыл тæтæйраг æмæ С. Юлаевы номыл башкираг æхсæнадтæ. Се *ппæт дæр уыдысты сæхи национ дзаумæтты,сæхи музыкæимæ,  сæ фынгтыл сæ национ хæринæгтæ, дзаумæттæ, сувениртæ, сæ историимæ баст алыхуызон æрмæджытæ, къамтæ…

Националон диаспорæты фарсмæ ахæм «хæдзæртты æрцардысты» нæ республикæйы алы районты минæвæрттæ: Алагиры, Æрыдоны, Дыгуры, Æрæфы, Мæздæджы, Кировы, Рахизфарсы æмæ Горæтгæрон районтæ.  Уыдо-нæй алчидæр равæрдта, район цæмæй хъæздыг у, уыцы продукци. Зæгъæм, Æрыдон сæрыстыр у кæсагæй æмæ йæ парахатæй рахаста адæмы размæ, Мæздæг — халсарæй, Дыгургом — минералон дæттæй æмæ афтæ дарддæр. Сæраг продукцийæ уæлдай бæркадæн ныккæнæнтæ нæ уыд. Алы районы фынгтыл дæр уыд картоф, хъæдындз, къабускæ, уырыдзы, харбыз, нас, алыхуызон дыргъ, адджинаг, æртæ фæрсчы, æртæ чъири, бæгæны, сæхи уагъд арахъхъ æмæ бирæ диссæгтæ. Стæй сæ историйыл фыст æрмæджытæ, къамтæ, сæхи æрмдæсныты арæзт сувениртæ… Уыимæ алы районæн дæр, стæй иннæ диаспорæтæн дæр сæ хихъæппæрисадон къордтæ уыдысты семæ. Алы ранæй дæр дзы хъуыст къæрццæмдзæгъд, хъазты хъæр. Се ‘ппæт дæр зæрдиагæй хынцыдтой адæмы.

Уыдонæй уæлдай ма бирæ диссæгтæ уыд бæрæгбоны. Парчы фæзы дæс æмæ ссæдз раны фыхтой ирон чъиритæ æмæ зæрдиагæй хынцыдтой адæмы. Сæ фарсмæ балхæнæн уыд ирон цыхт, æхсыр, къæдор, дзидзайы продукци, алыхуызон адджинæгтæ… Парчы æвæрд сценæйыл сытынг ирон хъазт, кæрæдзи ивтой нæ республикæйы аивадон коллективтæ. Парчы иу къуымы сæ хъомылгæнинæгты арæзт сувениртæ æмæ продукци равæрдтой сидзæр сывæллæтты хæдзæрттæ, электрон колледж, политехникон техникум, профессион лицей, спорты скъолатæ, Сывæллæтты сфæлдыстадон галуан, училищетæ…Сæ проекттимæ адæмы зонгæ кодтой «Машук»-ы  уæлахиздзаутæ дæр.  Цалдæр ран цы чысыл ирон хæдзæрттæ уыд арæзт, уыдоны фенæн уыд къухæй арæзт ирон дадатæ, чындзытæ, авдæнтæ, къонайы рæхыс, æртæкъахыг фынг, æртæ чъири, пирæн, уæдæртт, æлхуый æмæ бирæ æндæр рагон дзаумæттæн.  Проспекты иу фæзы сæ продукци равæрдтой республикæйы куыстуæттæ «Бавария», «Наш супермаркет», Молоко Осетии, «Аква Дарьял» æмæ бирæ æндæртæ.

Уыдонæй уæлдай проспект фестад спортивон фæз. Уæлахизы фæзы Хæдæрцаты Махары номыл призыл  уæгъдибар хъæбысхæстæй сæ тых æвзæрстой  республикæйы, стæй сыхаг регионты зындгонд богалтæ. Цалдæр ран фæсивæд сæ тых æвзæрстой уæзтæ исынæй, бæндæн ивазынæй, турниктыл хи æлвасынæй, дардмæ гæпп кæнынæй, зæххыл ныв фæйнæгыл шахмæттæй хъазынæй.

Иууыл цымыдисондæр рауад рагон машинæты æмæ æфсæддон техникæйы равдыст. 50-æм азты онг уагъд диссаджы машинæтыл адæм æмбырд кодтой. Алкæй бон дæр уыд сæ мидæг сбадын æмæ йæ къам сисын. Уыдон фарсмæ райсæн уыд æфсæддон быдираг тæвд кас æмæ цайæн. Уыцы ран ма Уæрæсейы Федерацийы Хъахъхъæнынады мобилон пункты бадтысты æфсæддон разамонджытæ æмæ контрактон службæмæ кæй фæнды, уыцы лæппутæн амыдтой цы аразын сæ хъæуы, уый. Æфсæддон равдысты фæзы ма уыдысты æфсадимæ баст бирæ историон æрмæджытæ, хæрзиуджытæ, зындгонд хæстон разамонджыты къамтæ æмæ æндæртæ.

Бæрæгбоны архайдта медицинон акци «Узнай свое давление», «Измерь сахар в крови». Кæй фæндыд, уыдоны æнæниздзинад бæрæг кодтой мединс-титуты студенттæ.

Иу азы размæ дæр ма трамвайы хъысмæт кæуинаг уыд. Ныхас цыд йæ сисыныл. Фæлæ ног разамынд бацархайдта историон транспорты хуыз бахъахъхъæныныл. Кусджытæ сæхи тыхтæй сног кодтой трамвайтæн сæ фылдæр хайы. Ацы ноггонд трамвайтæ рæсугъдæй лæууыдысты проспекты цалдæр раны. Алы трамвайы нысан дæр дзы уыд тематикон. Кæм дзы дзаумæтты равдыст уыд, кæм сывæллæттæн хиирхæфсæн мадзал. Фæлæ иууыл æхсызгондæр уыд иу дзы газет «Рæстдзинад»-ы номыл кæй уыд, уый. Трамвай æппæтæй дæр фæлгонц уыд газеты алыхуызон номыртæй, йæ редакторты къамтæй, йæ равзæрды фæдыл историон æрмæджытæ æмæ бирæ æндæр ахæмтæй. Уыцы хъæппæрис рацыд «Рæстдзинад»-ы уацхæссæг Касаты Асланæй.

Бирæ диссæгтæ ма уыд бæрæгбоны: республикæйы цардыл, историйыл фыст æрмæджытæ, къамтæ, нывты равдыст, модæты равдыст, сывæллæтты алыхуызон аттракционтæ, аргъæутты æмæ мультикты персонажтæ, ирон къæбицтæ, библиотекæ, алы адæмыхæттыты национ къухæй конд хъазæнтæ, рæсугъдгæнæнтæ, куклæтæ, сувенирты равдыстытæ, армукъатæ. Ленины фæзы сæ аивад æвдыстой Суанты Кимы номыл национ оркестр, фæстæдæр та республикæйы эстрадон коллективтæ.

Изæры авд сахатыл Сæрибары фæзы концерты архайдтой проект «Голос»-ы «съалытæ» Шарип Ухманов æмæ Торнике Квитатиани, Газайты Еленæ, Чельдыты Вадим, Султан Ураган, ансамблтæ «Дети гор», «Маленький джигитт» æмæ бирæ æндæртæ.

Изæры фараст сахатыл бæрæгбоны солютæй ахицæн  иудзинады бæрæгбон. Адæмы зæрдæты та баззад рæсугъд тæлмæнтæ.

Джусойты   Нинæ,

«Хурзæрин» -ы уацхæссæг

          Цæгат  Ирыстоны

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.